قازاق ينتەرنەت تەلەۆيزياسى

ۇپىلمالىك جانە «شىبىق تيمەس شىڭق ەتەر»

رەداكتور : تىلەۋبەك | قاينارى : شينجياڭ گازەتى | ۋاقىتى : 02-07-2015 12:46


قورلان زارىلقان قىزى

 بۇگىن ول كىسىنىڭ قاباعى قاتۋلى كورىندى. شاكىرتتەرىنە كولىك جۇرگىزەر الدىندا كوڭىل بولۋگە ءتيىستى ىستەردى قاداعالاپ جاتىپ: قازىرگى جاستار نە بولىپ بارا جاتىر، ۇپىلمالىك سياقتى، اۋەلى، شىبىق تيمەس شىڭق ەتەردىڭ ءوزى، - دەدى نالىپ.
  − نەگە دەيسىڭ عوي، نەشە كۇننىڭ الدىندا ءبىر شاكىرتىمە كولىك جۇرگىزۋدى ۇيرەتىپ جۇرگەندە قاتتىراق سويلەپ ەدىم، جىلاپ ۇيىنە تۇرا قاشپاسى بار ما، سودان قايتىپ كەلمەدى، قاراساڭ تال بويىندا ءبىر ءمىنى جوق ءتاپ - ءتاۋىر بالا، ءبىراق جۇقا اينەك سياقتى، قازىرگىنىڭ جاستارىنا ۇرىسساڭ ءبىر پالە، ۇرىسپاساڭ جانە...
  «ۇپىلمالىك»، «شبىق تيمەس شىڭق ەتەر» قازىرگىنىڭ كەيبىر جاستارىنا تاۋىپ قويىلعان اتاۋ سياقتاندى. قازىرگى جاستار ءبىر - ءبىر ءۇيدىڭ جالعىزى، جالعىزى بولماسا دا ەركەسى مەن سەركەسى، اكەسى مەن شەشەسىنىڭ قاناتتىعا قاقتىرماي، تۇمسىقتىعا شوقتىرماي، اۋزىنا تىستەپ باققان بالاپانى، تۇيىنشەكتەن شىققان سارقىتىن دا ءوز اۋزىنان اياپ، جاستىعىنىڭ استىنا جاسىرىپ، نەمەرەسىنە ارنايتىن اتاسى مەن اپاسىنىڭ الاقانىنا سالىپ الپەشتەگەن ەركە - شولجاڭ قۇلىنى.
  ءبارىن ءبىر شىىبىقپەن ايداۋعا كەلمەسە دە قازىر كوپتەگەن اتا - انا بالا ءۇشىن قولىنان كەلسە اسپانداعى ايدى الىپ بەرۋگە پەيىل. بالاسى نەنى الام، نەنى ىشەم، نەنى كيەم دەسە، ءال - اۋقاتى جەتكەنى جەتىسىنشە، جەتپەگەنى اۋزىنان جىرىپ بولسا دا بالاسىنىڭ تالابىنان شعۋعا تىرىسادى. «باۋىر ەتىم بالام باسقالاردىڭ الدىندا ساعى سىنباسا، ەشكىمنەن كەم - قور بولماسا، جاسىماسا» دەپ ويلايدى، دەسە دە شەكتەن تىس شولجاڭداتۋدىڭ بالانىڭ مىنەز - قۇلقى مەن رۋحاني كوڭىل كۇي اقاۋسىزدىعىنا اكەلەتىن زاردابىن بىلە بەرمەيدى، بىلسە دە ەلەپ كەتپەيدى. سونىمەن اكە - شەشەسىنىڭ، ودان قالسا اتاسى مەن اپاسىنىڭ الاقانىنا سالىپ الپەشتەۋىندە گۇلتۇبەكتەگى نەمەسە جىلىجايدا جەتىلدىرگەن گۇل ءتارىزدى تاعدىردىڭ تارعالاڭ كەشۋىن كورمەگەن، سۋىققا توڭىپ، ىستىققا كۇيمەگەن، بوران مەن شاشىننان ىعىپ، ىشكەنى الدىندا، ىشپەگەنى ارتىندا ىرعىن تۇرمىسقا ۇيرەنگەن ەركە بالا ۇيادان ۇشپاي تۇرىپ - اق وزىنىكىن ءجون سانايتىن، كىسى اقىلى قونبايتىن ءور كوكىرەك، نە ءوز الدىنا بايلامى جوق، بىرەر ىسكە جەكە - دارا شەشىم جاساي المايتىن جالتاقوي، نە بولماسا باسىنان ءسوز اسىرمايتىن شامكوس، شورت مىنەزدى بىرتىندەپ قالىپتاستىرا باستايدى.
  بەتىنە قاراماي، توبەسىنەن قۇس ۇشىرماي، ماڭدايىنان قاقپاي، «سەنىڭ تابانىڭا باتقان شوگىر مەنىڭ ماڭدايىما قادالسايشى» دەيتىن ارتىق الپەشتەۋ مەن ايالاۋدىڭ بالانىڭ بولاشاعىنا اكەلەتىن زاردابى مەن زيانىن كەي اتا - انا بىلە بەرمەيدى. قاراپ تۇرساڭىز، كوپتەگەن جاستار موينىنا ارقان - قۇرىق ىلىنبەگەن اساۋ تاي ءتارىزدى ويناقتاپ تۇرعانىمەن، كوڭىل كۇي جاقتان تىم قۇلازىڭقى كەلەدى. ويتكەنى ولار قارشادايىنان تارتىپ قازىرگە دەيىن الپەشتەۋمەن كەلگەن، جوقشىلىق كورمەگەن، قيىنشىلىق شەكپەگەن، اياعىن ەڭ العاش قاز - قاز باسقاندا، بويىن بيلەي الماي قالتىراقتاپ اناسىنىڭ قۇشاعىنا قۇلاعانى، جەتىگە كەلگەنشە جەردەن تاياق جەپ جىعىلىپ جىلاعانى بولماسا، ساتسىزدىكتەن جىعىلۋ دەگەندى مۇلدە بىلمەيدى. دەمەك، بۇنداي بالالار بىرەر ىسكە جولىققاندا باسىنا زامان اقىر ءتونىپ، ومىردەن ءبىر جولاتا تۇڭىلەدى. ايتار بولساق، ءوز ورتامىزداعى ورتالاۋ جانە تولىق ورتا جىلدىق ەمتيحانىنان جاقسى ناتيجە جاراتا الماي، ءتىپتى، مۇعالىمىنىڭ بىرەر اۋىز سىنىن، اتا - اناسىنىڭ تەك - تەگىن كوتەرە الماي، عيماراتتان قۇلاپ، ءدارى ءىشىپ، ءوزىن مەرت قىلىپ، اتا - اناسىن ايىقپاس ازاپقا سالعان اشتى شىندىقتار وسىنىڭ كۋاسى بولىپ جاتقان جوق پا؟
  «بالاپان ۇيادا نەنى كورسە، ۇشقاندا سونى الادى» دەگەندەيىن، بالا بالاپان، ول بەينە جازىلماعان اق قاعاز ءتارىزدى، دەمەك، بالانىڭ بويىنداعى مىنەز - قۇلقى، جاقسى - جامان ارەكەتتەرى، ەڭ اۋەلى، وتباسى تاربيەسىمەن تامىر تارتادى. سوندىقتان دا بالالاردىڭ بويىنداعى جوعارىداعىداي كۇيرەۋىك، مورت مىنەزدىڭ قالىپتاسۋىندا اتا - انانىڭ بۇلتارتپاس جاۋاپكەرشىلىگى بار.
  كەيبىر اتا - انالار بالاسىنىڭ زاتتىق جاقتاعى قاجەتىن قاناعاتتاندىرۋدى عانا عيبات تۇتىپ، بالانىڭ رۋحاني كوڭىل كۇيىنە، جان دۇنيەسىنە، سەزىم - سارايىنا شۋاق شاشىپ، اشىق - جارقىن مىنەز قالىپتاستىرۋعا، ءومىردىڭ تاتتىسىنەن تاڭداپ ءلازاتتانىپ، اشتىسىنا قاراعايداي قايسار مىنەز تانىتۋعا جەتەلەي بىلمەگەن؛ كەيبىر اتا - انالار بالالارىنىڭ وقۋ ناتيجەسىنە عانا باسا ءمان بەرىپ، بالانىڭ كوڭىل كۇي قۇبىلىسىنان، مەكتەپتە، قوعامدا كىمدەردى دوس تۇتىپ، كىمدەرمەن ارالاسۋىنان بەيحابار بولعان؛ كەيبىر اتا - انالار بالانى جەكە قىزىعۋى مەن اۋەسىنە قاراي جەتەلەۋدىڭ ورنىنا وعان ءوز ارمان - تىلەكتەرىن تاڭىپ، بالانى ءوزى قىزىقپايتىن قيمىلدارعا، ءتۇرلى كۋرستارعا بەرگەن. ءوزى قالامايتىن قيمىلدىڭ بالالارعا اۋىر جۇك بولارىن، بالانى ءوز ىنتا - پەيىلى تۇسپەگەن قيمىلعا ەركىنەن تىس قاتىناستىرۋدىڭ كەي كەزدەرى كەرى رول اتقاراتىندىعىن ەسكەرمەگەن.

مادەنيەت جانە ادەبيەت
تاڭدامالى باعدارلامالار كوپتەگەن