قازاق ينتەرنەت تەلەۆيزياسى

«اۋىلداستار» ءانى اۋەلەگەندە...

رەداكتور : تىلەۋ | قاينارى : تارباعاتاي احبارات تورابى | ۋاقىتى : 18-06-2015 18:38


ەركىن كامەي ۇلى

«سەرگىتەدى سەزىمدى ءان شارشاعاندى،
ءالدي اۋەن تەربەسىن بارشا ماڭدى.
ءان سالدىرىپ،بەرىلە تىڭداۋ كەرەك،

  سويلە دەسەڭ سولەكەت ءانشى ادامدى» دەپ ازيا ماعپەر قىزى ايتقانداي،ءانشى ادامدى كوبىرەك سويلەتكەننەن گورى،ءان سالدىرىپ،بەرىلە تىڭداساڭ قانداي راقات دەسەڭشى؟!

     ءبىز جاساپ جاتقان وسىناۋ تىرشىلىك دۇنيەسىن اباي اتامىز كەزىندە «بۇل بەس كۇندىك ءبىر جالعان،ەر سىنارلىق» دەپ كەرەمەت ايتقان. قاي داۋىردە بولسىن،تالانتى دارا،تالعامى جوعارى ونەر يەلەرى وزدەرىن ۋاقىتتىڭ سىندارلى تالقىسىنا سالماي كەلگەنى جوق. بۇگىنگى ايتىلىپ جۇرگەن نە ءبىر تاماشا حالىق اندەرى جۇزدەگەن جىلداردى ارتقا تاستاپ،ۋاقىت تالقىسىنان مۇدىرمەي  ءوتىپ بىزگە جەتىپ جاتقانى بارشامىزعا ايان. الەمدىك اقىن مۇحتار شاقانوۆ «ەرلىكتى جاساماۋدان،باعالاماۋ الدەقايدا حاۋىپتى» دەگەن. راسىندا،شىنايى ونەردى سەزە تۇرا ونى دۇرىس  باعامداپ باعالاي  الماساق،وندا ونەرگە از دا بولسا پەندەشىلىكتىڭ ارالاسقانى دەي بەر.

  «ورگە سالساڭ شىن جۇيرىك ورشەنەلەر» دەگەندەي،ناعىز تالانت يەسى،تانىمالى سازگەر،قوڭىر داۋىستى ءانشى ەربولات قىزىكەن ۇلىنىڭ تانىمالى اندەرىنىڭ ءبىرى «اۋىلداستار»ءانى جونىندە ازىراق سىر شەرتۋدى ءجون كوردىم.

  «بۇل كۇندە ءانشى كوپ،تەك عانا ءشامشى جوق» دەگەندەيىن،قاراپ وتىرساق،قازىر انشىلەر مەن سازگەرلەردىڭ سانى از ەمەس. وتكەن عاسىردىڭ 80-،90-جىلدارىمەن سالىستىرعاندا نەشە ەسە كوبەيدى. بۇل قۋ نارلىق ءجايت. الايدا،كەيبىر ءىشىنارا اندەرىمىزدىڭ بەلگىلى انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا جارق ەتىپ ەلمەن جۇزدەسكەننەن كەيىن اياق استىنان ءىز-ءتوزسىز جوعالىپ كەتەتىندەرى دە جوق ەمەس. بارلىق انشىلەردى دە حالىق  تۇتاس ۇناتا بەرمەيدى. وزدەرىنىڭ ءسۇيىپ تىڭدايتىن  ءانشىسى  بولادى. ءوز  باسىم  ەربولاتتىڭ قوڭىر اۋەنىن ەستۋدەن ءبىر كۇندە جالىعىپ كورگەنىم جوق. مۇمكىن،باسقالار دا سولاي شىعار. ەربولاتپەن 1985-جىلى تانىستىم. ونىڭ  العاشقى  اندەرى « قۇس كەلەدى »،«اق شولپانىم» اندەرى ەدى. بارلىعى دا ءساتتى شىققان تۋىندى. «اۋىلداستار» ءانى 1987-جىلى جازىلدى. مارقۇم اقىن اعامىز توقتاسىن توقان ۇلى تەكستىن جازعان. اعامىزدىڭ تۋعان اۋىلىنان الىستاعان شاعىنداعى اۋىلداستارى مەن باۋىرلاستارىنا دەگەن ساعىنىشى مەنمۇندالايدى. ءالى ەسىمدە،1988-جىلى قىستا توقتاسىن توقان ۇلى اعامىز «اۋىلداستار» ءانىن سول كەزدەگى  ءۇن العىشقا ەربولاتتىڭ  ورىنداۋىندا  تارتتىرىپ  الىپتى. اۋىلداعى قۇربى-قۇرداستارىنا،ءبىز سياقتى ونەرگە اۋەس جاستارعا دا قويىپ بەردى. ءان ايتارلىقتاي جازىلىپتى. ءسوزى مەن  اۋەنى قانداي قابىسقان. ورىنداۋشىسى كەلىسكەندە كىم-كىمدى دە وزىنە تارتپاي قويماس. بۇل ءاندى قانشا قايتالاپ تىڭداساق تا اۋىلداستار ەشقاشان جالىعار ەمەس. بۇل اندە اقىن سەزىمى مەن سازگەردىڭ تىلەگى وتە ۇندەسكەن. «اۋىلداستار» ءانى اۋىلدان تارتىپ،ۇلكەندى-كىشىلى رايوندىق ساحنالارعا دەيىن كوتەرىلىپ،قانشالاعان جاس انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا جالپاق جۇرتقا كەڭىنەن تاراپ كەلەدى. ەندى ءبىر ءسات «اۋىلداستار» ءانىنىڭ تولىق تەكستىنە ءساپ سالىپ كورەيىك:

«كوكتەمەدە كوگىلدىر ساعىم قۋعانداي،
كەتكەنىمدە الىسقا ساعىندىم قانداي.
اۋىلداستار،باۋىرلاستار قيا الماۋشى ەدىم،
وزدەرىڭە ءان-جىرىمدى ءجيى ارناۋشى ەدىم.

ءالى ەسىمدە اسىر ساپ ويناعان كۇندەر،
ايرىلام دەپ دوستاردان ويلاعان كىمدەر.
اۋىلداستار ساعىنىشىم ءبىر باسىلمايدى،
وزدەرىڭسىز وزگەلەرگە سىر دا اشىلمايدى.

ۇمىتپايىق دوستارىم ءتاتتى كۇندەردى،
شارىقتاتا شىرقاعان شاتتىق ۇندەردى.
تاي-قۇلىنداي تاتۋ وسكەن باۋىرلاستار-اي،
تاعدىر اۋلاق قاسىرەتتەن اۋىلداستار-اي.

ا.. ا.. اي قارىنداستار-اي،
قيماس دوستار-اي.
اۋىلداستار،باۋىرلاستار قيا الماۋشى ەدىم،
وزدەرىڭە ءان-جىرىمدى ءجيى ارناۋشى ەدىم».

  ءسوزى قانداي،تىلگە جەڭىل ءارى وبرازدى،وزىنە اۋەن سۇرانىپ تۇرعانداي. تەكست باستالعان جەردەن-اق «كوكتەمەدە كوگىلدىر ساعىم قۋعانداي،كەتكەنىمدە الىسقا ساعىندىم قانداي» دەپ اقىن اعامىز ساتكە بولسادا اۋىلدان الىستاعان شاعىن ەسكە الىپ،ساعىنىشىن جىرعا اينالدىرادى. تەكستىڭ ەكىنشى شۋماعىنا كەلسەك: «ءالى ەسىمدە اسىر ساپ ويناعان كۇندەر،ايرىلام دەپ دوستاردان ويلاعان كىمدەر». بۇل نەدەگەن  قيماستىق. اقىن   كەشەگى بالا كۇنىن ۇمىتقان جوق،ولاردان قازىرشە بولسادا الىستاعانىنا وكىنىش بىلدىرەدى. «اۋىلداستار ساعىنىشىم ءبىر باسىلمايدى،وزدەرىڭسىز  وزگەلەرگە سىر دا اشىلمايدى».

مادەنيەت جانە ادەبيەت
تاڭدامالى باعدارلامالار كوپتەگەن